«Τα πρωτοβρόχια, Μικρή ιστορία ενηλικίωσης», Σπύρος Κιοσσές

Πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο το βιβλίο του Σπύρου Κιοσσέ με τίτλο «Τα Πρωτοβρόχια». 

Κείμενο και φωτογραφίες: Άννα Δραγάτση 

Πρόκειται για μια ιστορία νοσταλγίας, αναμνήσεων, ένα ταξίδι στη παιδική ηλικία και τα χρόνια της δεκαετίας του '70 και '80. Ο αφηγητής και ήρωας της ιστορίας είναι ένας μαθητής δημοτικού,  ο Τάσος. Η ματιά του αποτυπώνει χαρακτηριστικά το κλίμα αυτής της μεταβατικής εποχής. Ακούσματα, φωνές από ατελείωτες ώρες παιχνιδιού στις αλάνες, μυρωδιές από τσουρέκι και γάλα και συνήθειες της οικογένειας του συνοδεύουν τις παιδικές του αναμνήσεις του ήρωα.

Παράλληλα σκιαγραφείται η ελληνική επαρχιακή κοινωνία του τέλους του εικοστού αιώνα, μια εποχή αλλιώτικη που τίποτα δεν θυμίζει σήμερα. Υπάρχουν αναφορές σε καθημερινές συνθήκες ιδιαίτερα λεπτομερώς. Η χρήση πρώτου ενικού δίνει αμεσότητα και γλαφυρότητα στην αφήγηση. Η αυτοτέλεια του κάθε κεφαλαίου είναι αριστουργηματική. Ο αναγνώστης παρακολουθεί έναν ήρωα που διακατέχεται από την αθωότητα, την περιέργεια, τις απορίες, τα παράπονα, τις δικαιολογίες και τις ανησυχίες της παιδικής ηλικίας. Οι αναμνήσεις του Τάσου έχουν ως επίκεντρο τους οικογενειακούς δεσμούς, τη σχολική ζωή και τη φιλία. Μέσα από τα σύντομα κεφάλαια του βιβλίου μας παρουσιάζονται τα μέλη της οικογένειας του αφηγητή και γεγονότα που στιγμάτισαν για πάντα τη ζωή του.

Απ’ το χέρι, ο μπαμπάς κι η μαμά προχωράνε μπροστά. Η μαμά κρατάει τον μπαμπά απ’ το μπράτσο και γέρνει το κεφάλι της στον ώμο του. Πόσο χαίρομαι να τους βλέπω έτσι. Σε λίγο θα μπούμε στο σπίτι μας, η γιαγιά θα με περιμένει να μου πει τι έγινε στο «Λούνα Παρκ», μετά θα πλύνω τα δόντια, θα κάνω την προσευχή μου μαζί με τη γιαγιά και θα πέσω για ύπνο. Ακόμη σιγοτραγουδάω το «Αν γινότανε».
Τι καλά να κρατούσε για πάντα αυτό το βράδυ. Αχ, και να γινότανε.
Απόσπασμα από το βιβλίο

Η ανεμελιά των αθώων χρόνων έρχεται αντιμέτωπη με τα πρωτοβρόχια της ζωής του νεαρού αφηγητή, οι αλλαγές της καθημερινότητας του και της κοινωνίας που ζει, ένα διαζύγιο και αποχωρισμοί αφήνουν τα ίχνη του στην παιδική ψυχή.

Τέλος, το παρόν έργο αποτελεί δείγμα των εμπειριών και βιωμάτων ενός ατόμου που γεννήθηκε την δεκαετία του ΄70, τέλη 20ου αιώνα και ζει τις κοινωνικές αλλαγές του σήμερα. Μέσω της ρεαλιστικής γραφής και της απλής πλοκής τονίζεται η καθοριστική σημασία που έχουν τα παιδικά χρόνια για την ενήλικη ζωή ενός ανθρώπου.  Είναι ένα βιβλίο που ωθεί εκείνους που έζησαν εκείνα τα χρόνια στην νοσταλγία και συστήνει τους νεότερους την πραγματικότητα και καθημερινότητα εκείνης της εποχής.

«Την ώρα του πρωινού σκέφτομαι ότι το πρώτο πράγμα που θα ρωτήσω αύριο τη δασκάλα είναι πότε ένα παιδί σταματάει να είναι παιδί. Τι γίνεται; Πώς το καταλαβαίνει; Μια μέρα απλώς σταματάει να κάνει ζημιές και λάθη; Και τώρα γίνεται αυτό υπεύθυνο για τις πράξεις του και όχι οι γονείς του;»

Σπύρος Κιοσσές

Ο Σπύρος Κιοσσές είναι Αναπληρωτής Καθηγητής θεωρίας της λογοτεχνίας και δημιουργικής γραφής στο Τμήμα Γλωσσικών και Διαπολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Είναι συγγραφέας πέντε βιβλίων, ενώ επιστημονικά, κριτικά και λογοτεχνικά δημοσιεύματά του έχουν φιλοξενηθεί στον περιοδικό και ημερήσιο τύπο.